Merhaba, önceki yazılarımızda trafik ve çevre hakkındaki bilgilere deyinmiştik. Bu yazımızda ise aracın ve motorun kısımları başlığı altında motor hakkında sizlere bilgi vereceğiz. Araba motoru hangi parçalardan oluşur? Araba moturu kısımları nelerdir? Hep birlikte öğreneceğiz.
MOTORUN TANIMI
Yanma sonucu oluşan, yakıtta elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinelere motor denir.
YAKITIN YANMA YERİNE GÖRE SINIFLANDIRILMASI
• İçten Yanmalı Motorlar: Yakıt silindirler içersinde yakılırsa buna içten yanmalı motor denilir. Araçlarda kullanılan motorlar içten yanmalıdır.
• Dıştan Yanmalı Motorlar: Yakıtın motorun dışında yakılmasıyla enerji üreten makinelerdir. Buhar türbinleri vb.
ZAMANLARINA GÖRE
• Dört zamanlı motorlar.
• İki zamanlı motorlar.
YAKIT ÇEŞİTLERİNE GÖRE
• Benzinli motorlar (Yakıtı benzindir.)
• Dizel motorlar (Yakıt motorindir.)
• LPG motorlar (Yakıtı sıvılaştırılmış petrol gazıdır.)
LPG yakıt sistemli araçlar, açık park alanlarına park edilmelidir.
SOĞUTMA SİSTEMLERİNE GÖRE
• Su soğutmalı motorlar
• Hava soğutmalı motorlar
MOTORUN BELLİ BAŞLI PARÇALARI
1-) SABİT PARÇALAR
• Silindir (motor) Bloğu: Motorun ana gövdesini oluşturur. Pistonlara ve krank miline yataklık yapar. İçerisinde silindirler, krank, mili, kam (eksantrik) mili, yağ pompası, dışarısında yakıt pompası, distribütör, yağ filtresi, şarz dinamosu, marş motoru gibi elemanlar bulunur. Motor
kulakları vasıtasıyla şasiye bağlanır.
• Silindir Kapağı: Silindir bloğunun üzerini kapatır, yanma odalarını oluşturur. Üzerinde bujileri, emme ve egzoz supaplarını, enjektörleri taşır. Yanma dolarının çevresinde su ve yağ kanalları vardır.
• Karter: Silindir bloğunun al tarafını kapatır. Motor yağına depoluk eder. Altında yağ boşaltma tapası vardır.
• Supap (Külbütör) Kapağı: Supap mekanizmasını ve motoru töz, su ve pisliklerden korur Motor yağı, üzerindeki yağ kapağından konulur.
• Radyatör: Su soğutma motorlarda soğutma suyuna depoluk eder, sistemde ısınan suyun soğumasına yardımcı olur.
• Karbüratör: Motora gerekli olan benzin, hava karışımını şartlara-göre 1/15 (benzin – hava) oranında karıştıran elemandır. Emme manifoltunun üzerinde bulunur.
• Hava Filtresi: Dışardan motor içerisine alınacak olan havayı temizleyip karbüratöre veya emme manifoltuna gönderen parçadır.
• Manifoltlar (Emme –Egzoz): Emme manifoldu, karbüratöre belli oranda karışmış olan benzin-hava karışımını veya havayı silindirlere dağıtır. Egzoz manifoldu, yanma sonunda meydana gelen egzoz gazlarını toplayarak egzoz borusuna buradan da yanmış gazların dışarıya atılmasını sağlar
• Yağ Filtresi: Motor içerisinde dolaşarak kirlenen yağı temizleyen elemandır.
• Endüksiyon Bobini: Akümülatörden aldığı 12 voltluk doğru-akımı 15 – 25 bin volta yükselten elemandır.
• Buji: Yanma odasına sıkıştırılmış bulunan yakıt – hava karışımını kıvılcımla ateşleyen elemandır.
• Regülâtör (Konjektör): Şarj dinamosunun veya alternatörün ürettiği akımı ayarlayan elemandır.
2-) HAREKETLİ PARÇALAR
• Krank Mili: Pistonlardan, piston kolları aracılığı ile gelen doğrusal hareketi dairesel dönüş hareketine dönüştürür. Krank milinin en ucunda bir dişli ve kasnak bulunur. Dişli kam (eksantrik) miline hareket verir. Kasnak ise su pompası ile alternatöre hareket verir. Krank milinin arkasında volan vardır.
• Piston: Silindir içerisindeki hareketlerinden dolayı zamanların meydana gelmesini sağlar. (Emme-sıkıştırma-ateşleme- egzoz)
• Piston Kolu: Pistondan aldığı doğrusal hareketi krank miline iletir.
• Yağ Pompası: Karterdeki yağı alarak yağlanacak motor parçalarına pompalayan elemandır.
• Yakıt Pompası (Yakıt Otomatiği): Depodan aldığı yakıtı karbüratöre pompalayan elemandır;
• Distribütör: Endüksiyon bobininden aldığı yüksek voltajı ateşlenme sırasına göre bujilere
dağıtan elemandır.
• Marş Motoru: Motora ilk hareketi veren doğru akımlı elektrik motorudur.
• Alternatör (Şarz Dinamosu): Araç motoru çalıştığı sürece mekanik
enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürür. Aracın elektrik ihtiyacını
karşılar. Akümülatörü dolduran (şarz) eden elemandır.
• Su Pompası (Devirdaim): Radyatördeki soğutma suyunu motordaki su kanallarına pompalayan elemandır.
• Enjeksiyon (Mazot) Pompası: Püskürtme sırasına göre enjektörlere
mazot pompalayan elemandır.
• Enjektör: Mazot pompasından gelen mazotu ısınmış havanın üzerine. Püskürten elemandır.
• Kam (Eksantrik) Mili: Hareketini krank milinden alır. Üzerindeki kamlar vasıtasıyla subapları, dişli vasıtayla distribütörü ve yağ pompasını çalıştırır. Üzerindeki özel kam sayesinde yakıt otomatiğine hareket verir.
• Subaplar: Emme ve eksoz subapları olmak üzere iki çeşittir. Emme subapları dizel motorlarda sadece havanın, benzinli motorlarda ise benzin hava karışımının silindire girmesini sağlar.
Eksoz subapları ise; yanmış gazların silindir dışına çıkmasını sağlar
Daha fazla bilgi ve günlük soru paylaşımları için instagram adresimizi takip edebilirsiniz.
Bir yanıt yazın